2026-yil 15-may kuni Toshkentda "Nikotin muqobillarini tartibga solishning dolzarbligi: jamoat salomatligi va iqtisodiyot manfaatlari muvozanati" mavzusida xalqaro ekspertlar davra suhbati bo‘lib o‘tdi. Muhokama maydoni Hyatt Regency Tashkent bo‘lib, u yerda iqtisodchilar, xalqaro ekspertlar, davlat tuzilmalari, tibbiyot hamjamiyati, ommaviy axborot vositalari va fuqarolik sektori vakillari yig‘ildi.
O‘zbekistonda nikotin mahsulotlarini tartibga solishdagi o‘zgarishlar, noqonuniy bozorning o‘sishi va jamoat salomatligi sohasida xavf-xatarga asoslangan yondashuvdan foydalanayotgan mamlakatlarning xalqaro tajribasi muhokama uchun sabab bo‘ldi.
Tadbir "Zamonaviy jurnalistikani rivojlantirish markazi" NNT tomonidan tashkil etildi. Davra suhbati davomida ishtirokchilar nafaqat cheklovlarning tibbiy oqibatlarini, balki yashirin savdoning iqtisodiy xavflarini, mahsulot sifatini nazorat qilish va tartibga solishning bozor va iste’molchilarga ta’sirini ham muhokama qildilar.
Davra suhbati ma’ruzachilari orasida iqtisodchi Bahodir Boyqobilov, "We Are Innovation" xalqaro tashkiloti direktori Federiko N. Fernandes, Britaniyaning "Quit Like Sweden" tashkiloti asoschisi va direktori Suely Castro, onkolog shifokor Yahyo Ziyayev, O‘zbekiston Davlat bojxona qo‘mitasi matbuot kotibi Husan Tangriyev, "Tamakisoz" uyushmasi direktori Erkin Kazimov, Anhor.uz jurnalisti Bobur Karimov va fuqarolik faoli Sirojiddin Qalandarov bor.
Bahodir Bayqobilov taqiqning oqibatlari va noqonuniy bozorning o‘sishi tahlilini taqdim etdi. Federiko N. Fernandes Fors ko‘rfazi mamlakatlaridan tortib Markaziy Osiyogacha chekishni kamaytirish bo‘yicha xalqaro innovatsion yondashuvlar haqida so‘zlab berdi. Suely Castro Shvetsiyaning tartibga solish modeli va uning jamoat salomatligi ko‘rsatkichlariga ta’siri haqida taqdimot o‘tkazdi. Yahyo Ziyoyev sifatsiz va qo‘lbola ishlab chiqarilgan mahsulotlar bilan bog‘liq tibbiy xavflarga to‘xtalib o‘tdi. Husan Tangriyev kontrabanda va mahsulot sifatini nazorat qilish mavzusini ko‘tardi. Erkin Kazimov sohaning pozitsiyasi va tartibga solinadigan bozorni rivojlantirish istiqbollari haqidagi qarashlarini taqdim etdi. Bobur Karimov va Sirojiddin Qalandarov jamoatchilik idroki, media kun tartibi va tartibga solishda muvozanatli yondashuvni izlash masalalarini muhokama qilishda ishtirok etdilar.
Asosiy xalqaro chiqishlardan biri Suely Castroning chekishni kamaytirish bo‘yicha Shvetsiya tajribasi haqidagi taqdimoti bo‘ldi. Tadbir davomida e’lon qilingan ma’lumotlarga ko‘ra, bugungi kunda Shvetsiyada chekishning kunlik darajasi 3,7 foizni tashkil etadi, bu dunyodagi eng past ko‘rsatkichlardan biridir.
Tadbir "Zamonaviy jurnalistikani rivojlantirish markazi" NNT tomonidan tashkil etildi. Davra suhbati davomida ishtirokchilar nafaqat cheklovlarning tibbiy oqibatlarini, balki yashirin savdoning iqtisodiy xavflarini, mahsulot sifatini nazorat qilish va tartibga solishning bozor va iste’molchilarga ta’sirini ham muhokama qildilar.
Davra suhbati ma’ruzachilari orasida iqtisodchi Bahodir Boyqobilov, "We Are Innovation" xalqaro tashkiloti direktori Federiko N. Fernandes, Britaniyaning "Quit Like Sweden" tashkiloti asoschisi va direktori Suely Castro, onkolog shifokor Yahyo Ziyayev, O‘zbekiston Davlat bojxona qo‘mitasi matbuot kotibi Husan Tangriyev, "Tamakisoz" uyushmasi direktori Erkin Kazimov, Anhor.uz jurnalisti Bobur Karimov va fuqarolik faoli Sirojiddin Qalandarov bor.
Bahodir Bayqobilov taqiqning oqibatlari va noqonuniy bozorning o‘sishi tahlilini taqdim etdi. Federiko N. Fernandes Fors ko‘rfazi mamlakatlaridan tortib Markaziy Osiyogacha chekishni kamaytirish bo‘yicha xalqaro innovatsion yondashuvlar haqida so‘zlab berdi. Suely Castro Shvetsiyaning tartibga solish modeli va uning jamoat salomatligi ko‘rsatkichlariga ta’siri haqida taqdimot o‘tkazdi. Yahyo Ziyoyev sifatsiz va qo‘lbola ishlab chiqarilgan mahsulotlar bilan bog‘liq tibbiy xavflarga to‘xtalib o‘tdi. Husan Tangriyev kontrabanda va mahsulot sifatini nazorat qilish mavzusini ko‘tardi. Erkin Kazimov sohaning pozitsiyasi va tartibga solinadigan bozorni rivojlantirish istiqbollari haqidagi qarashlarini taqdim etdi. Bobur Karimov va Sirojiddin Qalandarov jamoatchilik idroki, media kun tartibi va tartibga solishda muvozanatli yondashuvni izlash masalalarini muhokama qilishda ishtirok etdilar.
Asosiy xalqaro chiqishlardan biri Suely Castroning chekishni kamaytirish bo‘yicha Shvetsiya tajribasi haqidagi taqdimoti bo‘ldi. Tadbir davomida e’lon qilingan ma’lumotlarga ko‘ra, bugungi kunda Shvetsiyada chekishning kunlik darajasi 3,7 foizni tashkil etadi, bu dunyodagi eng past ko‘rsatkichlardan biridir.
"Jamoat salomatligi sohasidagi qarorlar ilmiy ma’lumotlar va real xalqaro tajriba asosida qabul qilinishi kerak. Shuning uchun ochiq kasbiy muloqotni saqlab qolish muhim," - dedi Suely Castro.
Ishtirokchilar mahsulotlarning noqonuniy aylanmasi, yashirin bozor tufayli iqtisodiy yo‘qotishlar va sohani yanada shaffof tartibga solishning mumkin bo‘lgan mexanizmlariga alohida e’tibor qaratdilar. Muhokama davomida taqiqlovchi choralarning o‘zi har doim ham iste’molning pasayishiga olib kelmasligi, lekin kontrabanda va norasmiy bozorning o‘sishiga hissa qo‘shishi mumkinligi ta’kidlandi.
Davra suhbati yakunlari bo‘yicha ishtirokchilar O‘zbekistonda nikotin muqobillarini tartibga solish masalalarini kelgusida ekspertlar muhokamasi uchun tavsiya va takliflar tayyorladilar.
Ishtirokchilar mahsulotlarning noqonuniy aylanmasi, yashirin bozor tufayli iqtisodiy yo‘qotishlar va sohani yanada shaffof tartibga solishning mumkin bo‘lgan mexanizmlariga alohida e’tibor qaratdilar. Muhokama davomida taqiqlovchi choralarning o‘zi har doim ham iste’molning pasayishiga olib kelmasligi, lekin kontrabanda va norasmiy bozorning o‘sishiga hissa qo‘shishi mumkinligi ta’kidlandi.
Davra suhbati yakunlari bo‘yicha ishtirokchilar O‘zbekistonda nikotin muqobillarini tartibga solish masalalarini kelgusida ekspertlar muhokamasi uchun tavsiya va takliflar tayyorladilar.
