Новостная лента
Новости

Beshta ma’lumotning shov-shuvli tarqab ketishi

Ma’lumotlarning tarqab ketishi borgan sari odatiy holatga aylanmoqda. Xususiy axborotning begona qollarga tushib qolishi bilan bog’liq beshta yirik nohush voqea ko’rib chiqamiz.

1. Yahoo (2013-2014)

Ko'lami: Deyarli 3 milliard akkauntga ta'sir ko'rsatdi.

  • • Nima sogir bo'lgan: Tarixda tarqab ketgan eng yirik ma'lumotlarning biriga birlashtirilgan bir nechta noxush voqea sodir bo'ldi. Yomon niyatdagilar foydalanuvchilarning ismlari, elektron pochta manzillari, telefon raqamlari, tug'ilgan sanalari va shifrlangan parollariga kirish huquqini qo'lga kiritdilar.
  • • Oqibatlari: Mazkur holat kiberxavfsizlik masalalariga keng e'tibor qaratdi va ko'plab kompaniyalarda ma'lumotlarni himoya qilish siyosatidagi o'zgarishlarning katalizatorlaridan biriga aylandi.

2. Alibaba (Taobao) (2019)

  • • Ko'lami: 1,1 milliard akkauntga ta'sir ko'rsatdi.
  • • Nima sodir bo'ldi: Alibabada faoliyatini olib borib, ishlab chiquvchi sakkiz oy davomida Taobao foydalanuvchi ma'lumotlarini, shu jumladan, ismlar va telefon raqamlarini to'plash uchun skriptlardan foydalangan.
  • • Oqibatlari: Platformada xavfsizlik choralarini kuchaytirishga va foydalanuvchilar ma'lumotlarini himoya qilishning ahamiyati to'g'risida xabardorlikni oshirishga olib keldi.

3. LinkedIn (2021)

  • • Ko'lami: 700 million foydalanuvchi zarar ko'rdi.
  • • Nima sodir bo'ldi: Ma'lumotlar sayt APIsi orqali to'plangan va elektron pochta manzillarini, telefon raqamlarini va boshqa axborotni o'z ichiga olgan. LinkedIn bu ma'lumotlarning tarqab ketishi emas, balki foydalanish shartlarining buzilishi ekanligini ta'kidlagan.
  • • Oqibatlari: Voqea ma'lumotlarni ruxsatsiz to'plashning oldini olish uchun APIga kirishni monitoring qilish va cheklashning muhimligini ta'kidladi.

4. Sina Weibo (2020)

  • • Ko'lami: 538 million hisob ta'sir ko'rsatdi.
  • • Nima sodir bo'ldi: Ma'lumotlarning tarqab ketishi foydalanuvchilarning ismlari, telefon raqamlari va manzillarini o'z ichiga olgan. Ma'lumotlar darknetda sotilgan.
  • • Oqibatlari: mazkur holat Xitoyda va undan tashqarida maxfiylik va ma'lumotlarni himoya qilish masalalari muhokamasini keltirib chiqargan.

5. Facebook (2019)

  • • Ko'lami: 533 million foydalanuvchiga ta'sir ko'rsatdi.
  • • Nima sodir bo'ldi: Ma'lumotlarning tarqab ketishi telefon raqamlarini, foydalanuvchilarning ismlarini va boshqa shaxsiy ma'lumotlarni o'z ichiga olgan edi. Ma'lumotlar keyinchalik internetda e'lon qilingan.
  • • Oqibatlari: Ma'lumotlarning tarqab ketishi ularni to'plash va saqlash amaliyotlari, shuningdek, foydalanuvchilarning shaxsiy ma'lumotlarini himoya qilishda yirik texnologik kompaniyalarining roli haqidagi munozaralarga sabab bo'lgan.

Bunday holatlar foydalanuvchilarning ma'lumotlarini qayta ishlash va saqlashda kuchaytirilgan xavfsizlik choralarining va shaffoflikning zarurligini, shuningdek, jamoatchilik va tartibga soluvchi idoralar tomonidan uzluksiz monitoringning va o'z vaqtida qidiruvlarni olib borishning va munosabatlarning muhimligini ta'kidlaydi.

Mazkur nohush hodisalar kompaniyalar va foydalanuvchilar ma'lumotlarining oqibatlari jiddiyligiga urg'u beradi. Muhim fikrlar quyidagilar:

  • Xavfsizlik korporativ choralarini takomillashtirish zarurati: Kompaniyalar ma'lumotlar tarqab ketishining oldini olish uchun xavfsizlik tizimlarini muntazam ravishda yangilab turishlari va kuchaytirishlari kerak. Bu shifrlash zamonaviy usullaridan foydalanish, xavfsizlik muntazam auditi va xodimlarni kibergigiyena asoslariga o'qitishni o'z ichiga oladi.
  • Foydalanuvchilarning xabardorligini oshirish: Foydalanuvchilar kuchli parollar, ikki omilli autentifikatsiya va shaxsiy ma'lumotlar bilan ehtiyotkorona munosabatda bo'lish kabi ehtimoliy xavflar va Internetdagi shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilishning eng yaxshi amaliyotlaridan xabardor bo'lishlari kerak.
  • Tartibga soluvchi ta'sir va jarimalar: Turli mamlakatlardagi tartibga soluvchi idoralar ma'lumotlarni himoya qilishga tobora kuchayib borayotgan talablarni joriy qilmoqdalar va foydalanuvchilarning ma'lumotlarini himoya qilishning tegishli darajasini ta'minlamaydigan kompaniyalarga katta miqdorda jarima solmoqdalar. Bu ma'lumotlarni himoya qilish sohasida tartibga solish va standartlarga rioya qilish muhimligini ta'kidlaydi.
  • Nohush hodisalarga munosabat: Kompaniyaning ma'lumotlarning tarqab ketishi bilan bog'liq hodisalarga tezda munosabat bildirish qobiliyati yumshatish uchun juda muhimdir. Bu jabrlangan foydalanuvchilarni tezkor ravishda xabardor qilishni va kelgusida ma'lumotlarning tarqab ketishining oldini olish choralarini o'z ichiga oladi.

Ma'lumotlarning tarqab ketishi raqamli dunyodagi eng katta tahdidlardan biri bo'lib, kompaniyalar ham, yakka foydalanuvchilar ham o'z ma'lumotlarini himoyalash uchun faol choralar ko'rishlari kerak.