Tadbirkorlar davlat xaridlarida shaffoflikni oshirish va tartiblarni soddalashtirishni taklif qilishdi
Davlat xaridlari muammolariga bag‘ishlangan jamoatchilik muhokamasi chog‘ida mahalliy tadbirkorlar vakillari tenderlarning shaffof emasligi, mahalliy ishlab chiqaruvchilar uchun teng bo‘lmagan sharoitlar va amaldagi qonunchilikdagi ziddiyatlar masalalarini ko‘tarib chiqdilar. Mazkur tadbir 7-noyabr kuni Toshkentdagi "Hyatt Regency" mehmonxonasida bo‘lib o‘tdi.
Ishtirokchilarning so‘zlariga ko‘ra, tenderlarda ishtirok etayotgan korxonalar ko‘pincha g‘olib va boshqa ishtirokchilarning hujjatlari bilan tanishish imkoniyatiga ega emas. Bu o‘z xatolarini tahlil qilishni qiyinlashtiradi va qoidabuzarliklarda shubha uyg‘otadi. Biznes tender tugagandan so‘ng barcha ishtirokchilarning hujjatlari bilan tanishishga ruxsat berishni taklif qildi, bu ularning fikricha, shikoyatlar sonini kamaytirishga va keyingi tanlovlarga tayyorgarlik ko‘rish sifatini oshirishga yordam beradi.
Shuningdek, tadbirkorlar tenderlarning texnik talablariga e’tibor qaratdilar. Ularning ayrimlari milliy qonunchilikka zid bo‘lib chiqmoqda. Shu munosabat bilan, tadbirkorlar arizalarni topshirish jarayoni yakunlanishidan oldin bunday nizolarni tezkor hal etish mexanizmini joriy etishni taklif etdilar.
Mahalliy ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash masalasi alohida muhokama qilindi. Ishtirokchilar ayrim sohalarda (masalan, harbiy texnika ishlab chiqarishda) bozor sharoitida faqat bitta ishlab chiqaruvchi mavjudligini ta’kidladilar. Biroq, kamida ikki ishtirokchining bo‘lishi
haqidagi formal talab tufayli bunday tenderlar o‘tkazilmayapti. Shu munosabat bilan, agar ma’lum mahsulotning yagona ishlab chiqaruvchisi bo‘lsa, xarid jarayonini hatto bitta yetkazib beruvchi ishtirokida ham o‘tkazishga ruxsat berish taklif etildi.
Bundan tashqari, tadbirkorlar prezidentning PQ-4812-sonli qarorida nazarda tutilgan soliq va boshqa imtiyozlarni kichik va o‘rta korxonalarga nisbatan qo‘llashni kengaytirishga chaqirdilar, chunki amalda bu imtiyozlardan ko‘pincha yirik kompaniyalar foydalanadi.
Ishtirokchilar, shuningdek, tender komissiyalari a’zolarining xaridlarni o‘tkazishda qonunchilikni buzganlik uchun javobgarligini joriy etishni taklif qilishdi, chunki bugungi kunda tenderni noqonuniy deb topish tashkilotchilar uchun hech qanday oqibatlarga olib kelmaydi.
Soliq masalalari alohida mavzuga aylandi. Tadbirkorlarning so‘zlariga ko‘ra, chet el kompaniyalari ko‘pincha QQSdan ozod qilinganligi sababli tenderlarda g‘olib bo‘lishadi, bu esa mahalliy ishlab chiqaruvchilarni teng bo‘lmagan sharoitlarga qo‘yadi. Biznes vakillari ichki ishlab chiqarishni rag‘batlantirish maqsadida shunday imtiyozlarni milliy korxonalarga ham tatbiq etishni taklif etdilar.
Tadbirda davlat organlari vakillari, yirik korporativ korxonalar, xususiy sektor, mahalliy ishlab chiqaruvchilar, nodavlat tashkilotlar hamda Osiyo taraqqiyot banki va Jahon banki ekspertlarini o‘z ichiga olgan 400 dan ortiq kishi ishtirok etdi.
Mazkur davra suhbatida Oliy Majlis Qonunchilik palatasi a’zolari, tegishli vazirlik va idoralar vakillari, elektron xaridlar operatorlari hamda yirik kompaniyalar — «Navoiy kon-metallurgiya kombinati», «Uzavtosanoat», «O‘zbekiston temir yo‘llari», «UzAirports», «Uzbekistan Airways» va «Uzbektelekom» ishtirok etdilar.
Muhokamalar asosan davlat xaridlarida tadbirkorlik subyektlarining ishtirokini kengaytirish masalalariga, shu jumladan kichik biznes vakillari, ayollar, yoshlar va nogironligi bo‘lgan shaxslarga teng imkoniyatlar yaratishga, shuningdek, tadbirkorlar va buyurtmachilar duch kelayotgan muammolarni hal etishga qaratildi.
Raqobatni rivojlantirish qo‘mitasi vakillari takliflarni ko‘rib chiqishga va tegishli tavsiyalarni hukumatga kiritishga tayyor ekanliklarini ta’kidladilar.